Przedsiębiorcy posiadający rachunki walutowe mają często wątpliwości dotyczące zastosowania właściwego kursu waluty w przypadku przewalutowania środków pieniężnych w jednej walucie obcej na środki pieniężne w innej walucie obcej. Odbywa się często to bez pośrednictwa waluty polskiej, dokonuje się w wyniku realizacji bezpośredniego przelewu pomiędzy dwoma rachunkami podatnika, z których jeden prowadzony jest w jednej walucie obcej, drugi w innej walucie obcej.

Niekiedy wykorzystywane są środki walutowe np. poprzez przelew pomiędzy własnymi rachunkami walutowymi. Nie dochodzi wówczas do wymiany waluty PLN na walutę obcą i odwrotnie waluty obcej na PLN, tylko do wymiany jednej waluty obcej na inną walutę obcą. W takiej sytuacji nie powstają podatkowe różnice kursowe od własnych środków, o których mowa w art. 15a ust. 2 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 3 ustawy o CIT. Nie zmienia się wówczas wartość posiadanych środków pieniężnych w wyniku przesunięcia waluty między rachunkami walutowymi. Zmienia się jedynie rodzaj posiadanej waluty oraz rachunek walutowy, na którym znajdują się środki pieniężne. Przesunięcie waluty obcej między rachunkami to wyłącznie zmiana formy posiadanych aktywów. Nie dochodzi do ekonomicznego rozchodu środków, który powodowałby powstanie różnic kursowych.

Jednakże przesunięcie z jednego rachunku w walucie obcej na inny rachunek w innej walucie obcej wymaga odpowiedniej wyceny i ewidencji w księgach rachunkowych. Wówczas w księgach rachunkowych przesunięcie takie wycenia się po kursie historycznym, czyli po kursie, po jakim wyceniono wcześniej wpływ waluty na rachunek walutowy. Wskazuje na to m.in. interpretacja Dyrektora KIS z 29 września 2026 r., sygn. 0114-KDIP2 2.4010.344.2026.1.ND/IN.

Przykład

Firma prowadzi księgowość według metody podatkowej. Posiada rachunek w USD (rachunek X) oraz w EUR (rachunek Y).

1. Wpływ historyczny: Firma posiada na rachunku X kwotę 10 000 USD, która wpłynęła jako zapłata od klienta. Została ona wyceniona po kursie historycznym z dnia poprzedzającego wpływ wynoszącym 4,00 PLN/USD. Łączna wartość w księgach to 40 000 PLN.

2. Przewalutowanie bezpośrednie: Firma zleca w banku bezpośredni przelew 10 000 USD z rachunku X na rachunek Y. Bank stosuje wewnętrzny przelicznik (np. cross-rate) i na koncie Y księguje kwotę 9 000 EUR. Operacja odbywa się bez udziału złotówek.

• Wycena rozchodu 10 000 USD z konta X następuje po kursie historycznym (4,00 PLN/USD), czyli 40 000 PLN.
• Wpływ 9 000 EUR na konto Y zostaje ujęty dokładnie w tej samej kwocie złotówkowej: 40 000 PLN.
• Sztuczny historyczny kurs dla euro wynosi 4,4444 PLN/EUR (40 000 PLN / 9 000 EUR).

Przeksięgowanie środków własnych pomiędzy własnymi rachunkami walutowymi prowadzonymi w różnych walutach obcych, w przypadku, gdy nie dochodzi do przewalutowania ani do faktycznego rozchodu waluty obcej, nie powoduje powstania różnic kursowych.