Zmiany podatkowe mogą w przyszłości objąć pary jednopłciowe, które zawarły związek małżeński za granicą. Ustawodawstwo polskie aktualnie nie przewiduje możliwości zawarcia małżeństwa między osobami tej samej płci, dopuszcza jedynie małżeństwo jako związek mężczyzny i kobiety – art. 1§1 ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy.
W ocenie polskich organów podatkowych, czym innym jest zawarcie małżeństwa według przepisów prawa polskiego, a czym innym uznanie (obowiązek uznania) małżeństwa zawartego w innym państwie członkowskim przez osoby tej samej płci w trakcie wykonywania prawa przewidzianego w art. 21 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Wobec czego mamy do czynienia z dwoma różnymi sytuacjami prawnymi.
Trybunał Sprawiedliwości w Luksemburgu orzekł w listopadzie 2025 roku w sprawie dwóch mężczyzn, którzy pobrali się w Berlinie, a Polska nie uznała ich za małżeństwo. TSUE wskazał, że w przypadku obywateli UE tej samej płci, którzy zawarli związek małżeński w trakcie korzystania z tego prawa państwo członkowskie ma obowiązek uznania małżeństwa i dokonania transkrypcji aktu małżeństwa do rejestru stanu cywilnego. Uregulowania krajowe niezezwalające na takie uznanie i taką transkrypcję ze względu na to, że małżeństwo osób tej samej płci, nie są dozwolone.
Jednak nasze organy podatkowe prezentują na razie inne stanowisko. Transkrypcja zagranicznego aktu małżeństwa do polskiego rejestru stanu cywilnego nie daje automatycznie praw do ulg i zwolnień. Prawo takie może przysługiwać po spełnieniu wszystkich przesłanek przewidzianych ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ustawodawca wprowadzając uprawnienie polegające na możliwości wspólnego rozliczenia się małżonków, wyraźnie określił więc warunki, jakie należy spełnić, by móc z niego skorzystać. Dopiero spełnienie tych warunków łącznie powoduje możliwość skorzystania z prawa do łącznego opodatkowania dochodów małżonków.
Oznacza to, że małżonkowie jednopłciowi nie mogą się wspólnie rozliczyć, składając zeznanie roczne PIT. Wskazuje na to m.in. interpretacja Dyrektora KIS z 19 czerwca 2026 r., sygn. 0114-KDIP3-2.4011.440.2026.3.AC. Sprawa zapewne będzie miała swój ciąg dalszy w sądzie administracyjnym.
Podobnie wygląda sytuacja z założeniem fundacji rodzinnej przez takie małżeństwo. Polskie organy podatkowe aktualnie wskazują, że nie są to osoby z grupy zerowej w rozumieniu podatku od spadków i darowizn, a więc świadczenia wypłacane przez fundacje na rzecz małżonków jako beneficjentów będą nie tylko opodatkowane standardowym podatkiem CIT 15%, ale również fundacja rodzinna wystąpi w roli płatnika podatku PIT w wysokości 15%.
Nie jest to stanowisko, które jest zgodne z prawem UE. Urzędy skarbowe mają obowiązek przestrzegać prawa Unii i wyroku TSUE, co oznacza respektowanie aktu małżeństwa po transkrypcji i przyznanie parom jednopłciowym dostępu do takich uprawnień, jak m.in. zwolnienie z podatku od spadków i darowizn czy wspólne rozliczenie roczne. Czas pokaże, czy przepisy w tym zakresie ulegną zmianie.
