Mały podatnik to pojęcie występujące zarówno w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych, jak i w ustawie o podatku VAT. W podatku dochodowym spełnienie warunków do stosowania stawki 9% CIT jest powiązane z dwoma progami – wysokości obrotu z roku ubiegłego i przychodu z roku bieżącego.

Art. 4a pkt 10 ustawy o CIT, który wprowadza definicję małego podatnika, zawiera sformułowanie „wartość przychodu ze sprzedaży”, które nie zostało zdefiniowane w ustawie o CIT. Nie należy tego pojęcia utożsamiać z pojęciem przychodu podatkowego. Ustalając więc w pierwszym etapie status małego podatnika, uprawniającego do zastosowania 9% stawki podatku dochodowego od osób prawnych, przy obliczaniu limitu na podstawie art. 4a pkt 10 ustawy o CIT, należy uwzględnić wszelkie przychody ze sprzedaży danego podatnika, w tym także zwolnione od podatku dochodowego, z wyłączeniem przychodów osiąganych z innego tytułu niż sprzedaż.

Zastosowanie mechanizmu odwrotnego obciążenia nie oznacza natomiast, że w przypadku danej transakcji podatek należny VAT nie wystąpi. Wystąpi on w związku z czynnością opodatkowaną dostawy towarów lub świadczenia usługi, która dokonana zostanie przez usługodawcę lub dostawcę i nadal z tą transakcją będzie identyfikowany. Mechanizm odwrotnego obciążenia przenosi jedynie obowiązek rozliczenia tego podatku na usługobiorcę lub nabywcę towarów, tj. podatnika, na rzecz którego są świadczone usługi lub dokonywana jest dostawa towarów.

Przy ustaleniu statusu małego podatnika należy więc uwzględnić kwoty podatku należnego, które w przypadku transakcji objętych mechanizmem odwrotnego obciążenia są naliczane przez usługobiorców. Podatek naliczany od takich transakcji przez usługobiorców jest podatkiem należnym i dotyczy sprzedaży dokonanej przez usługodawcę. Stanowisko to wskazuje m.in. Dyrektor KIS w interpretacji z 19 czerwca 2026 r., sygn. 0111-KDIB2-1.4010.218.2026.1.ED. Wartość przychodu ze sprzedaży z tytułu usług, dla których podatnikiem VAT jest nabywca (reverse charge), nie powinna być ujmowana wyłącznie w kwocie netto, tj. bez kwoty podatku VAT rozliczanego przez nabywcę.

Wątpliwości może budzić również kwestia ustalenia, czy w drugim etapie określania statusu małego podatnika, do limitu 2 000 000 euro, o którym mowa w przepisie art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT, należy wliczać kwoty otrzymanych dywidend, korzystających z tzw. zwolnienia dywidendowego na podstawie art. 22 ust. 4 ustawy o CIT. Przepis art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT w swej literalnej treści (w przeciwieństwie do przepisu art. 4a pkt 10 ustawy o CIT) nie wskazuje wprost, jakiego rodzaju przychody wliczać do limitu 2 000 000 euro.

Do limitu 2 000 000 euro przychodów, wskazanego w art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT, zalicza się wszystkie przychody podatkowe, w tym przychody z zysków kapitałowych określone w art. 7b ww. ustawy, także dywidendy zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 22 ust. 4 ustawy o CIT. Obowiązująca regulacja nie daje podstaw do wyłączenia – przy obliczaniu limitu przychodów, np. przychodów z zysków kapitałowych, w tym podlegających zwolnieniu.