Analiza porównawcza (potocznie nazywana m.in. benchmarkiem) została wskazana w art. 11q ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o CIT i obok tzw. „analizy zgodności” stanowi preferowany sposób wypełnienia obowiązków w zakresie sporządzenia analizy cen transferowych przez podmioty powiązane.

Analiza ta, będąca dokumentacją wewnętrzną podatnika, ma na celu wyznaczenie przedziału rynkowego z wykorzystaniem danych podmiotów porównywalnych. Dane te, zgodnie z Wytycznymi OECD oraz rekomendacjami Forum Cen Transferowych, mogą obejmować okres wieloletni (najczęściej 3-5 lat), co ma na celu zwiększenie stabilności i reprezentatywności benchmarku.

Jednak benchmark wieloletni nie zmienia rocznego charakteru obowiązku raportowego podatników, tj. obowiązku złożenia informacji TPR-C, a wynik podatnika na danej transakcji nie jest w świetle przepisów uśredniany ani przeliczany wieloletnio. Porównanie wyniku podatnika (np. poziomu marży operacyjnej) z przedziałem rynkowym następuje na podstawie rocznego wyniku podatnika oraz przedziału rynkowego opartego na danych wieloletnich, co jest standardem akceptowanym w praktyce cen transferowych oraz spójnym z treścią Objaśnień podatkowych MF z 2021 r.

Wynik z roku badanego musi mieścić się w przedziale rynkowym wyznaczonym w analizie, nawet jeśli analiza ta została przygotowana na bazie danych wieloletnich. Przy czym jeśli analiza korzysta z danych wieloletnich, w lokalnej dokumentacji cen transferowych należy zamieścić uzasadnienie, dlaczego zastosowano dane z wielu lat, a nie z jednego roku.

Zgodnie ze stanowiskami organów podatkowych (m.in. interpretacja Dyrektora KIS z 2 kwietnia 2026 r., sygn. 0114-KDIP2-2.4010.46.2026.1.AS) w informacji TPR-C w polu „Wynik na transakcji” podatnik ma obowiązek wykazać wynik osiągnięty na transakcji za rok podatkowy, którego dotyczy informacja TPR-C, niezależnie od faktu, że analiza porównawcza została przeprowadzona w oparciu o dane wieloletnie (trzyletnie) podmiotów porównywalnych. Organy podatkowe analizują TPR rok po roku, kluczowa jest więc spójność wyniku za dany rok z polityką cen transferowych, nawet przy stosowaniu benchmarkingu wieloletniego.

Analiza porównawcza (benchmark) obejmuje wyłącznie analizę danych porównawczych (wewnętrznych lub zewnętrznych). Natomiast w ramach kompleksowej analizy cen transferowych podatnik analizuje również wybrane elementy własnej (badanej) transakcji kontrolowanej, jak np. ustaloną w tej transakcji cenę transferową, przygotowuje kalkulacje. Następnie porównuje tę cenę z wynikiem przeprowadzonej analizy porównawczej (benchmarku). Istotny jest właściwy dobór próby – np. podmiotów z tej samej branży i ich wskaźników finansowych za dany okres. Warto więc sprawdzić czy za 2025 roku obowiązki w zakresie dokumentacji cen transferowych i benchmarku występują, bo zostało niewiele czasu do wysyłki TPR (do 30 listopada) i przygotowania dokumentacji TP.