Dla budynków i budowli używanych pod ciągłym działaniem m.in. wysokiej wilgotności i pary wodnej, różnic temperatur, drgań i wibracji podatnicy mogą podwyższać stawki podane w Wykazie stawek amortyzacyjnych – przy zastosowaniu współczynników nie wyższych niż 1,2. Wskazuje na to art. 16i ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o CIT. Natomiast, dla budynków i budowli używanych pod silnym działaniem substancji chemicznych oraz zanieczyszczeń chemicznych podatnicy mogą podwyższać stawki podane w Wykazie stawek amortyzacyjnych – przy zastosowaniu współczynników nie wyższych niż 1,4.

Uprawnienie do stosowania podwyższonej stawki nie ma charakteru stałego i dotyczy okresu, w którym istnieją okoliczności pozwalające uznawać budynek lub budowlę za używane w warunkach pogorszonych lub złych. Okoliczności używania budynku mogą ulegać zmianie, w tym w sposób powodujący ustanie warunków uzasadniających podwyższenie stawek. W takim przypadku podatnik ma obowiązek obniżyć stawkę do poziomu wynikającego z Wykazu.

Decyzja czy dany budynek lub budowla jest używany w warunkach pogorszonych lub złych wymaga w przypadku warunków pogorszonych zbadania kwestii istnienia np. wysokiej wilgotności i pary wodnej, różnic temperatur, drgań i wibracji, oraz stopnia ich intensywności, natężenia, zmienności, czasu występowania. Konieczna jest również analiza wpływu tych czynników na obiekt – obejmująca w szczególności ocenę stanu technicznego budynku, stopnia jego zużycia, w tym relacji rzeczywistego zużycia (niszczenia) budynku lub budowli do zużycia przewidzianego dla tego rodzaju obiektu używanego w standardowych, normalnych warunkach oraz czynników wpływających na ewentualne przyspieszone zużycie obiektu – dokonana z uwzględnieniem obowiązujących norm służących ocenie szkodliwości tych czynników na budynki.

Z kolei w przypadku warunków złych należy zbadać istnienie niszczących środków chemicznych na środki trwałe. Nadzór techniczny powinien zidentyfikować środki trwałe znajdujące się w nieruchomości, na które oddziałują niekorzystne czynniki. Przykładem szybszego zużycia budynków i budowli są magazyny np. odpadów, w których odbywa się intensywny ruch ciężkich pojazdów ciężarowych. Generowane przez pojazdy wibracje i drgania osłabiają elementy budowlane, przyspieszając ich zużycie, a intensywne użytkowanie nawierzchni prowadzi do jej degradacji, co w dłuższej perspektywie skutkuje koniecznością kosztownych napraw.

Innym przykładem może być autostrada, która jest używana pod działaniem różnych czynników (tj. wody, znacznych drgań, nagłych zmian temperatury i innych), a czynniki te oddziałują w sposób ciągły na autostradę i powodują przyspieszenie jej zużycia.

Przepisy nie precyzują, czy negatywne czynniki muszą działać na obiekt w sposób ciągły. Najczęściej mogą one występować okresowo, np. na określonym etapie procesu technologicznego lub w ciągu danej pory roku. Stawka ta ulega obniżeniu od miesiąca następującego po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności uzasadniające tę zmianę (art. 16i ust. 3 ustawy o CIT). Organy podatkowe będą mogły sprawdzić podwyższoną stawkę w pliku JPK ŚT KR wysyłanym przez firmy od 2026 roku.