Przedmiotem nieodpłatnego świadczenia w przypadku nieoprocentowanej pożyczki jest brak konieczności zapłaty oprocentowania (odsetek) z tytułu korzystania z kwoty pożyczki. Tak więc przychodem jest tzw. przysporzenie ekonomiczne po stronie pożyczkobiorcy w postaci bezkosztowego korzystania z kapitału pożyczki, którego wartość jest równa kwocie odsetek, których pożyczkobiorca nie płaci w związku z brakiem naliczania oprocentowania, a które musiałby zapłacić, gdyby zaciągnął pożyczkę oprocentowaną.

W ujęciu praktycznym w przypadku pożyczki oprocentowanej odsetki stają się przychodem dopiero w momencie ich otrzymania. Przychód z tytułu odsetek powstaje na zasadzie metody kasowej, a nie metody memoriałowej (tj. nie wyłącznie w przypadku kapitalizacji odsetek do zobowiązania pożyczkowego). Ustawa o CIT nie zawiera jednak postanowienia odnoszącego się wprost do kwestii momentu powstania przychodu z tytułu nieoprocentowanej pożyczki.

Przychód z nieoprocentowanej pożyczki udzielonej na okres przypadający na więcej niż jeden rok podatkowy powinien być ustalany na zasadzie przepisu art. 12 ust. 3c ustawy o CIT. Zgodnie z tym przepisem, „jeżeli strony ustalą, iż usługa jest rozliczana w okresach rozliczeniowych, za datę powstania przychodu uznaje się ostatni dzień okresu rozliczeniowego określonego w umowie lub na wystawionej fakturze, nie rzadziej niż raz w roku”. Za datę powstania przychodu z tytułu nieoprocentowanej pożyczki, w przypadku, w jakim w danym roku podatkowym nie dochodzi do spłaty kapitału pożyczki (w całości lub w części), powinien być przyjęty ostatni dzień takiego roku podatkowego.

Podatnik jest zobowiązany wykazywać przychód z tytułu nieoprocentowanej pożyczki, ustalając wysokość tego przychodu w kwocie równej odsetkom, jakie byłby zobowiązany zapłacić np. na rzecz wspólnika, gdyby pożyczka była oprocentowana, przyjmując za datę powstania tego przychodu ostatni dzień każdego roku podatkowego przypadającego w okresie obowiązywania umowy pożyczki. Stanowisko to prezentuje m.in. Dyrektor KIS w interpretacji z 27 maja 2026 r., sygn. 0111-KDIB2-1.4010.154.2026.1.AS.

Przykładowo, jeśli pożyczka – z terminem spłaty trzech lat – była udzielona w 2024 roku, to podatnik jako pożyczkobiorca powinien wykazać przychód z nieoprocentowanej pożyczki odpowiednio na:

a) 31 grudnia 2024 r. – w wysokości odsetek obliczonych za okres od daty otrzymania kwoty pożyczki do 31 grudnia 2024 r. (włącznie),

b) 31 grudnia 2025 r. – w wysokości odsetek obliczonych za okres od 1 stycznia 2025 r. do 31 grudnia 2025 r. (włącznie),

c) 31 grudnia 2026 r. – w wysokości odsetek obliczonych za okres od 1 stycznia 2026 r. do 31 grudnia 2026 r. (włącznie).

Transakcje finansowe, takie jak pożyczki, wymagają również weryfikacji z punktu widzenia cen transferowych. Zbliża się termin wysyłki formularza TPR za 2025 rok (do końca listopada), a więc warto sprawdzić czy nie przekroczono progu 10 mln zł w przypadku transakcji pożyczkowych z podmiotami powiązanymi, a w przypadku transakcji z podmiotem z raju podatkowego wystarczy przekroczenie 2,5 mln zł.