Przedsiębiorcy, którzy w tym roku wykupują przedmioty objęte leasingiem, powinni sprawdzić, jaka wartość początkowa była wprowadzona do ewidencji środków trwałych w momencie trwania umowy leasingowej. Istotne jest, czy wartość początkowa środka trwałego powinna być podwyższona o wartość wykupu środka po zakończeniu umowy leasingu finansowego, tj. czy kwotę netto wskazaną na fakturze wykupu należy odnieść na zwiększenie wartości początkowej wykupionego na własność przedmiotu.

Z art. 17j ust. 1 ustawy o CIT wynika, że jeśli kwota wykupu była zawarta w wartości początkowej środka trwałego na początku okresu amortyzacji, to wówczas w momencie wykupu należy pozostawić wartość dotychczasową, gdyż jest ona kompletna i kontynuować amortyzację według uprzednio ustalonych zasad.

Jeśli na moment podpisania umowy leasingu firma nie zawarła ceny wykupu w wartości początkowej środka trwałego, to po zakończonej umowie zobowiązana będzie dokonać korekty wartości początkowej środka trwałego oraz powinna skorygować poziom odpisów amortyzacyjnych dokonanych w trakcie trwania umowy leasingu. Wskazuje na to m.in. stanowisko Dyrektora KIS w interpretacji z 19 grudnia 2023 r., sygn. 0114-KDIP2-2.4010.314.2023.1.KW.

Do wykupionego z leasingu środka trwałego nie można stosować indywidualnej stawki amortyzacyjnej. Zgodnie z art. 16j ustawy CIT, podatnicy mogą indywidualnie ustalić stawki amortyzacyjne m.in. dla używanych środków trwałych po raz pierwszy wprowadzonych do ewidencji danego podatnika z tym, że okres amortyzacji m.in. dla środków transportu, w tym samochodów osobowych – nie może być krótszy niż 30 miesięcy. Warunkiem zastosowania stawki ustalonej indywidualnie jest to, by środek trwały był używany w rozumieniu art. 16j ust. 2 pkt 1 ustawy (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2021 r.), tj. przed jego nabyciem był wykorzystywany przez podmiot inny niż podatnik co najmniej przez okres 6 miesięcy. W przypadku leasingu ten warunek nie jest spełniony.

Wykup przedmiotu leasingu finansowego, do którego w trakcie trwania umowy nabywano dodatkowe elementy (np. moduł tuningowy w pojeździe), stawia podatnika przed koniecznością uregulowania statusu tzw. inwestycji w obcym środku trwałym. Niezamortyzowana część inwestycji w obcym środku trwałym (wartość netto zakupionego modułu tuningowego) oraz kwota z faktury wykupowej za główny środek trwały mogą zostać połączone.

W momencie wykupu likwiduje się dotychczasową pozycję w ewidencji środków trwałych nazwaną jako „Inwestycja w obcym środku trwałym”. Dotychczasowa niezamortyzowana wartość modułu tuningowego zwiększa wartość początkową wykupionego środka trwałego. Od następnego miesiąca po wykupie dokonuje się odpisów amortyzacyjnych od nowej, wyższej wartości początkowej, stosując metodę i stawkę przewidzianą dla głównego środka trwałego. Te operacje będą widoczne w strukturach JPK ŚT KR i JPK KR PD wysyłanych przez podatników za 2026 rok do urzędu skarbowego.