W trakcie roku może dojść w spółce jawnej do zmiany proporcji udziałów wspólników. Czy ta zmiana rodzi skutki podatkowe? W związku z dokonaniem zmiany postanowień umowy spółki w zakresie proporcji udziału wspólników w zyskach spółki, nie powstanie z tego tytułu przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Sama czynność prawna skutkująca zmianą wysokości udziałów w zyskach spółki nie mieści się w katalogu źródeł przychodów zawartych w art. 10 ust. 1 ustawy o PIT.

Zmiany w umowie spółki jawnej dotyczące przystąpienia do spółki nowego wspólnika, wystąpienia ze spółki, zmiany udziałów wspólników w dochodach i stratach spółki oraz zmiany jej nazwy obowiązują od momentu wyrażenia zgody przez wszystkich wspólników spółki, zarówno dotychczasowych, jak i nowych na dokonanie określonych zmian.

Opodatkowaniu podlega dochód wspólnika uzyskany z tytułu udziału w spółce, stanowiący nadwyżkę przypadającej mu części udziału w przychodzie spółki nad przypadającą mu częścią udziału w kosztach uzyskania przychodu, z zachowaniem proporcji określonej przepisem art. 8 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W związku z planowaną zmianą zwykle nie dochodzi ani do zmiany wkładów wniesionych do spółki, ani do wypłaty jakichkolwiek środków pieniężnych. Zmiana nie polega na darowiźnie, sprzedaży ani przeniesieniu ogółu praw i obowiązków wspólnika. Tym samym po stronie wspólników spółki jawnej nie dojdzie do powstania realnego przysporzenia majątkowego, którego wartość mogłaby podlegać opodatkowaniu. Stanowisko to potwierdza m.in. interpretacja Dyrektora KIS z 24 lipca 2026 r., sygn. 0115-KDWT.4011.259.2026.1.DS.

Odnośnie obowiązku skorygowania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiące przed zmianą proporcji udziału w zyskach spółki jawnej, pamiętać należy, że zaliczki na podatek za dany miesiąc winny być obliczane od dochodu ustalonego według istniejącej w danym miesiącu proporcji udziałów w spółce. Dochód ten podatnik jest zobowiązany rozliczyć w zeznaniu rocznym. Zmiana proporcji udziału w zyskach spółki jawnej nie spowoduje także konieczności korekty zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych wpłaconych za miesiące, w których były one obliczane i wpłacane według poprzedniej proporcji udziału w zysku spółki.

Dlatego też w zależności od tego, czy suma należnych w danym roku podatkowym zaliczek będzie wyższa, czy też niższa od należnego podatku za dany rok podatkowy, u wspólnika może wystąpić nadpłata lub konieczność wpłaty kwoty różnicy między podatkiem należnym a należnymi zaliczkami.

Zmiana proporcji udziałów nie wpływa na VAT, ponieważ podatnikiem VAT jest spółka, a wspólnicy nie są podatnikami VAT w zakresie działalności spółki. Natomiast jeśli spółka jawna prowadzi księgi rachunkowe, to zmiana udziałów wymaga aktualizacji kont kapitałów wspólników, aktualizacji zapisów dotyczących podziału zysku.