W Polsce powstało już wiele fundacji rodzinnych i szereg z nich wykonuje czynności, które mogą wykraczać poza działalność zwolnioną z opodatkowania. Transakcje zagraniczne związane są z powstawaniem różnic kursowych. Wątpliwości dotyczą m.in. zwolnienia fundacji rodzinnej z opodatkowania przychodów z tytułu powstałych dodatnich różnic kursowych w związku z zamianą środków pieniężnych z jednej waluty na inną walutę dokonywaną w związku z nabyciem lub zbyciem papierów wartościowych, instrumentów pochodnych i praw o podobnym charakterze.

Fundacja rodzinna może wykonywać działalność gospodarczą w rozumieniu art. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców m.in. w zakresie: obrotu zagranicznymi środkami płatniczymi należącymi do fundacji rodzinnej w celu dokonywania płatności związanych z działalnością fundacji rodzinnej. Obrót walutami nie może stanowić przedmiotu jej działalności, a jedynie służyć prowadzeniu spraw fundacji.

W przypadku gdy fundacja nie wydatkuje całej przewalutowanej kwoty na zakup papierów wartościowych, instrumentów pochodnych lub praw o podobnym charakterze i dokona ponownego przewalutowania, to nie będzie to stanowić działalności dozwolonej w myśl art. 5 ustawy o fundacji rodzinnej w związku z czym działalność ta będzie opodatkowana zgodnie z art. 24r ustawy o CIT. W zakresie, w jakim fundacja rodzinna prowadzi działalność gospodarczą wykraczającą poza zakres określony w art. 5 swojej ustawy stawka CIT wynosi 25% podstawy opodatkowania. Potwierdza to interpretacja Dyrektora KIS z 8 grudnia 2025 r., sygn. 0114-KDIP2-2.4010.498.2025.2.AP.

Można więc wskazać, że różnice kursowe powstające, gdy dochodzi do wymiany (sprzedaży) walut w celu regulowania bieżących zobowiązań czy zapłaty należności są neutralne podatkowo dla fundacji, ujmuje je tylko rachunkowo w przychody lub koszty. Podobnie w przypadku różnic kursowych od zobowiązań zaciągniętych w celu sfinansowania zakupu środka trwałego.

Natomiast, gdy sprzedaż waluty dokonywana jest np. w celu zabezpieczenia się fundacji przed niekorzystnymi kursami walut lub w celu osiągnięcia dochodów będzie to już objęte opodatkowaniem. Podobnie, w sytuacji, gdy na potrzeby zakładania bankowych lokat terminowych fundacja będzie dokonywać zamiany należących do niej środków pieniężnych z jednej waluty na inną walutę, działalność taka spełnia przesłanki zorganizowanej działalności zarobkowej wykonywanej w sposób ciągły. Nie zmienia to faktu, że dopuszczalne jest lokowanie środków pieniężnych w walucie polskiej lub obcej na lokatach terminowych przez fundację rodzinną.

Warto więc w ramach przygotowań do wysyłki JPK KR PD w księgach fundacji rodzinnej wyodrębnić konto analityczne rachunkowych różnic kursowych – dodatnich i ujemnych oraz osobne konta analityczne różnic kursowych, które podlegają opodatkowaniu.