Rynek walut wirtualnych wiąże się często z transakcjami barterowymi. Występuje praktyka tzw. airdropów, gdzie podmioty, które uczestniczyły w realizacji danego projektu, otrzymują nieodpłatnie tokeny (waluty wirtualne) niepowiązane z wykonaniem konkretnych prac. Token spełnia definicję „waluty wirtualnej” w rozumieniu art. 5a pkt 33a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jaki więc charakter na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ma przysporzenie majątkowe polegające na otrzymaniu na własność tokenów, do jakiego źródła przychodów należy to zdarzenie zakwalifikować oraz jaka stawka podatku będzie właściwa dla tak uzyskanego przychodu?

Nieodpłatne przyznanie tokenów powoduje po stronie przedsiębiorcy powstanie przychodu, który należy zakwalifikować do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 14 ust. 2 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wartość tego przychodu należy określić na podstawie art. 11 ust. 2a pkt 4 ustawy o PIT, tj. na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia (przyznania). Cena rynkowa wynikać będzie z wartości, w jakiej tokeny są i będą notowane na giełdzie kryptowalut. Przedsiębiorca w każdym dniu, w którym otrzymuje na własność tokeny z puli, powinien rozpoznać przychód w wartości wyznaczonej przez ostatni kurs tokenu w danym dniu zanotowany na giełdzie walut wirtualnych.

Sama sprzedaż tokenów nie stanowi dostawy towarów, w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy VAT, ponieważ tokeny nie stanowią towaru. Czynności polegające na odpłatnym udostępnianiu i transferze tokenów w zamian za walutę lub kryptoaktywa mają charakter świadczenia usług. Przedmiotem transakcji nie jest rzecz (towar), lecz instrument rozliczeniowy/nośnik wartości funkcjonujący w systemie cyfrowym. Wynagrodzeniem jest prowizja/spread pobierana w związku ze sprzedażą tokenów.

Zwolnienie przewidziane dla transakcji dotyczących walut w prawie unijnym obejmuje transakcje wymiany, których przedmiotem jest środek płatniczy (w tym waluta wirtualna pełniąca funkcję środka wymiany). TSUE w sprawie C-264/14 Hedqvist potwierdził, że usługi polegające na wymianie waluty tradycyjnej na jednostki waluty wirtualnej i odwrotnie stanowią świadczenie usług zwolnione z VAT w ramach zwolnienia dotyczącego transakcji walutowych.

Sprzedaż tokenów będzie funkcjonalnie zbliżona do transakcji wymiany waluty, a tokeny – ze względu na funkcję rozliczeniową i nośnika wartości – powinny być traktowane analogicznie jak waluta wirtualna. Stanowisko to potwierdza interpretacja Dyrektora KIS z 9 marca 2026 r., sygn. 0112-KDIL1-3.4012.1.2026.2.KK. Oznacza to, że prowizja/marża pobierana w związku z transakcją sprzedaży tokenów będzie stanowić wynagrodzenie za usługę, a usługa ta na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 7 ustawy VAT będzie korzystać ze zwolnienia z VAT. Jest to szczególnie istotne w kontekście wdrożenia KSeF, gdyż znacznie łatwiej będzie organom podatkowym sprawdzić co jest przedmiotem sprzedaży i na jaką podstawę prawną zwolnienia z VAT podatnik się powołuje.