W obowiązującym od 1 października 2025 r. systemie kaucyjnym w gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi kaucja ma charakter zwrotny. Z tego względu osoby fizyczne, które poniosły wydatek na kaucję, którą następnie odzyskują, dokonując zwrotu opakowań objętych systemem kaucyjnym, nie osiągają przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o PIT.

Natomiast w przypadku, gdy uzyskane świadczenie nie ma charakteru zwrotnego, czyli osoba, która je uzyskała, nie odzyskuje w ten sposób swojego wydatku, to może rodzić obowiązek podatkowy w podatku PIT. Na gruncie ustawy o PIT obowiązuje zasada powszechności opodatkowania. Oznacza ona, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów zwolnionych z opodatkowania. Trudno jednak sobie wyobrazić, że każdy przechowuje paragony po butelkach dla udowodnienia, że był to wydatek poniesiony przez niego, szczególnie, że na paragonach nie ma danych identyfikacyjnych osób fizycznych.

W przypadku przedsiębiorców kaucja za opakowania objęte systemem kaucyjnym nie stanowi kosztu uzyskania przychodu w momencie jej zapłaty, ponieważ ma charakter zwrotny i nie jest definitywnym wydatkiem. Sytuacja zmienia się w momencie, gdy zwrot opakowania staje się niemożliwy, a kaucja traci swój zwrotny charakter. Jeżeli do braku zwrotu dochodzi z przyczyn obiektywnych i typowych dla prowadzonej działalności (np. butelka została zniszczona i wyrzucona przez uczestnika imprezy sportowej/kulturalnej lub pracownika, zużyta podczas spotkania biznesowego lub zabrana i zgnieciona przez kontrahenta), wówczas kaucja może stać się wydatkiem definitywnym.

Taki wydatek może być zaliczony do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych jako koszt poniesiony w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania przedsiębiorstwa, organizacji pracy oraz relacji biznesowych. Stanowisko to prezentuje m.in. Dyrektor KIS w interpretacji z 25 maja 2026 r., sygn. 0111-KDIB1-3.4010.143.2026.1.JG.

Natomiast w przypadku podatników dokonujących dostawy napojów w opakowaniach objętych systemem kaucyjnym, dokumentujących te dostawy przy wykorzystaniu kas rejestrujących, pobranie kaucji lub jej zwrot nie powinny być ujmowane w części fiskalnej paragonu. Kaucja pobierana za opakowania objęte systemem kaucyjnym nie jest wliczana do podstawy opodatkowania, jeżeli podatnik dokonał dostawy w opakowaniu objętym tym systemem. Oznacza to, że pobór kaucji na każdym etapie obrotu w łańcuchu dostaw nie jest opodatkowany podatkiem VAT.

 Informacje te mogą być natomiast zawarte w niefiskalnej części paragonu fiskalnego. Na paragonie mogą widnieć dwie kwoty końcowe, tj. kwota do zapłaty bez kaucji oraz kwota do zapłaty łącznie z pobraną kaucją. Paragony są nadal istotne dla przedsiębiorców. Mogą być wystawiane papierowo, jak i w formie online. Są to tzw. e-paragony. Do końca 2026 roku mogą wystawiać paragony z NIP nabywcy, z których przysługuje odliczenie podatku VAT, gdyż są traktowane jako faktury uproszczone do 450 zł.