Ustawa o podatku VAT wyodrębnia wewnątrzwspólnotową dostawę towarów (WDT) w klasycznej „transakcyjnej” postaci (art. 13 ust. 1 ustawy) oraz tzw. „nietransakcyjnej” (art. 13 ust. 3 ustawy), przez którą należy rozumieć transport składników majątkowych przedsiębiorstwa do innego państwa członkowskiego w celu prowadzenia tam działalności gospodarczej, mimo że w takim przypadku nie następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel.

„Nietransakcyjna” WDT jest konstrukcyjnie odmienna od jej klasycznej, „transakcyjnej” formy. Nie dochodzi w niej do dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy, a jedynie do przemieszczenia towarów przez podatnika w ramach prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa. W czynności tej uczestniczy wyłącznie jeden podmiot.

Podatnik w przypadku „nietransakcyjnej” WDT występuje jednocześnie jako dokonujący dostawy i nabywca, a aby skorzystać ze stawki 0%, musi posiadać właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych w państwie nabywcy, posiadać dowody wywiezienia towarów z kraju oraz być podatnikiem VAT-UE. Tym samym mamy do czynienia z jednym podmiotem, ale dla celów VAT posiada on odrębny status na terenie różnych państw UE.

Charakter „nietransakcyjnej” WDT wyklucza istnienie sytuacji, w której podatnik – dostawca nie posiada statusu podatnika w państwie członkowskim, do którego dokonuje przemieszczenia towarów. To przemawia również za obowiązkiem wystawienia faktury na podstawie art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy. Uznaje się, że „nietransakcyjna” WDT dokonywana jest na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze.

Organy podatkowe (m.in. Dyrektor KIS w interpretacji z 15 grudnia 2025r., sygn. 0112-KDIL1-3.4012.778.2025.1.KM) wskazują, że polski podatnik będzie zobowiązany do wystawienia faktury ustrukturyzowanej przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur dokumentującej przemieszczenie towarów z Polski do innego kraju UE.

W ustawie VAT brak jest szczególnego przepisu określającego moment powstania obowiązku podatkowego z tytułu tzw. nietransakcyjnego WDT. W związku z tym zastosowanie ma w tym zakresie przepis ogólny, tj. art. 20 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym obowiązek podatkowy w WDT powstaje z chwilą wystawienia faktury przez podatnika, nie później jednak niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano tej dostawy.

W przypadku tzw. nietransakcyjnego WDT nie można odwołać się w tym zakresie do momentu dokonania dostawy rozumianego jako moment, w którym dochodzi do przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art. 7 ust. 1 ustawy VAT). Momentu dokonania tej czynności należy zrównać z momentem wysłania towarów (rozpoczęcia ich transportu) z Polski.