Ustawodawca przewidział możliwość stosowania indywidualnych stawek amortyzacyjnych dla środków trwałych, również środków transportu, które były w przeszłości użytkowane. Zgodnie z art. 16j ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT podatnicy, z zastrzeżeniem art. 16l, mogą indywidualnie ustalić stawki amortyzacyjne dla używanych lub ulepszonych środków trwałych po raz pierwszy wprowadzonych do ewidencji danego podatnika z tym, że okres amortyzacji nie może być krótszy niż 30 miesięcy dla środków transportu, w tym samochodów osobowych.

Pojazd osobowy może być więc użytkowany przez innego podatnika (poprzedniego leasingobiorcę/korzystającego) na podstawie zawartej przez niego umowy leasingu i dopiero po tym okresie inny podatnik na mocy umowy cesji leasingu może przejąć przedmiotowy pojazd do korzystania i użytkować go do momentu wykupu i przyjęcia do ewidencji środków trwałych. Jeśli przed wykupem pojazd nie był ujmowany w ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, to spełnia on wszystkie przesłanki do zastosowania preferencji – indywidualnej stawki amortyzacji – z art. 16j ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT, tj.:

– pojazd został po raz pierwszy wprowadzony do ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych;

– pojazd był użytkowany przez innego podatnika przez okres min. 6 miesięcy.

Z dniem 1 stycznia 2021 r. zmieniła się definicja używanego środka trwałego zawarta w ww. art. 16j ust. 2 pkt 1 ustawy o CIT. Zmiana ta wynika z ustawy z dnia 28 listopada 2020 r. nowelizującej m.in. ustawę o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 2123). Zgodnie ze znowelizowaną treścią tego przepisu środki trwałe, o których mowa w art. 16j ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o CIT (środki trwałe zaliczone do grupy 3-6 i 8 Klasyfikacji oraz środki transportu), uznaje się za używane, jeżeli podatnik udowodni, że przed ich nabyciem były wykorzystywane przez podmiot inny niż podatnik co najmniej przez okres 6 miesięcy.

W przypadku podatnika, który korzysta z nowego środka trwałego na podstawie umowy leasingowej, a następnie, np. po upływie 6 miesięcy środek ten wykupuje i wprowadza do prowadzonej przez siebie ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, podatnik taki nie będzie uprawniony do stosowania podwyższonych stawek amortyzacyjnych w stosunku do tego środka trwałego. Przykładowo pojazdy będące przedmiotem leasingu i jednocześnie wynajmowane klientom podatnika nie mogą zostać uznane (po ich wykupieniu przez podatnika od leasingodawcy) za używane środki trwałe w rozumieniu art. 16j ust. 2 pkt 1 ustawy CIT w stanie obowiązującym od 1 stycznia 2021 r. Powyższe oznacza, że nie można zastosować dla nich indywidualnej stawki amortyzacji. Stanowisko to potwierdza Dyrektor KiS w interpretacji z 29 września 2022 r., sygn. 0114-KDIP2-1.4010.67.2022.1.JF.

W nowej strukturze JPK ŚT KR są właściwe kolumny do wpisania stawki amortyzacji (E10A i E10B) i wybranej metody amortyzacji (E_9_1). Organy podatkowe będą mogły łatwo sprawdzić, czy podatnik stosuje stawkę z wykazu czy indywidualną, która jest wyższą, preferencyjną stawką i umożliwia kwalifikację do kosztów podatkowych wyższej kwoty rocznie.