Osoby fizyczne, które otrzymują świadczenia jako beneficjenci fundacji rodzinnych albo w formie darowizn lub spadku po członku rodziny, muszą weryfikować stopień pokrewieństwa, aby ocenić, czy będą musiały odprowadzić podatek (lub czy zostanie on potrącony), czy też mogą skorzystać ze zwolnienia. Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca.

Zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe. Na podstawie art. 14 ust. 3 ww. ustawy do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:

1. do grupy I – małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;

2. do grupy II – zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych;

3. do grupy III – innych nabywców.

W przypadku świadczeń wypłacanych przez fundację rodzinną wypłata świadczenia na rzecz beneficjenta (zaliczonego do zerowej grupy podatkowej zgodnie z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn) lub fundatora będzie podlegała zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Jednak, aby świadczenia otrzymane z fundacji rodzinnej podlegały zwolnieniu z opodatkowania tym podatkiem, konieczne jest kumulatywne spełnienie dwóch warunków:

a. rodzaj otrzymanego świadczenia musi wynikać z art. 2 ustawy o fundacji rodzinnej, czyli musi to być świadczenie wypłacone przez fundację rodzinną,

b. świadczenie musi być wypłacone na rzecz beneficjenta lub fundatora.

Tylko przy spełnieniu dwóch powyższych warunków możliwe jest zastosowanie zwolnienia z opodatkowania omawianych przychodów.

Treść art. 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zapewnia zastosowanie zwolnienia z opodatkowania świadczeń otrzymanych przez beneficjentów należących wyłącznie do najbliższej rodziny – tj. do tzw. zerowej grupy podatkowej – do której należą zgodnie z ustawą o podatku od spadków i darowizn, w szczególności: małżonek, małżonka, dzieci, wnuki, rodzice, dziadkowie, ojczym, macocha, pasierb, pasierbica.

Podobnie sprawa wygląda przy darowiźnie, jednak należy zwrócić szczególną uwagę na darowiznę otrzymywaną od osoby będącej w związku małżeńskim. Z treści przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika, że zgoda małżonka jest niezbędna dla stwierdzenia ważności jednostronnej czynności drugiego małżonka w przypadku, gdy jej przedmiotem są składniki objęte wspólnością majątkową. Przykładowo, jeśli darowizny dokona dla rodziców córka, to zięć musi wyrazić zgodę na to, aby jego żona przekazała mieszkanie w formie darowizny swoim rodzicom. W przypadku nieruchomości umowa darowizna powinna zostać zawarta w formie aktu notarialnego.