Alimenty należą do kategorii przychodu z innych źródeł. Tym samym stanowią przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i należy wykazać je w rocznym zeznaniu PIT. Nie oznacza to jednak, że wszystkie alimenty podlegają opodatkowaniu. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych zawartym w art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, korzystają ze zwolnienia od podatku. Kwoty alimentów zwolnionych od opodatkowania nie należy wykazywać w zeznaniu rocznym.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 127 ustawy o PIT wolne od podatku dochodowego są alimenty:

a) na rzecz dzieci, które nie ukończyły 25. roku życia, oraz dzieci bez względu na wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymują zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,

b) na rzecz innych osób niż wymienione w lit. a, otrzymane na podstawie wyroku sądu lub ugody sądowej, do wysokości nieprzekraczającej miesięcznie 700 zł.

A więc alimenty wypłacane np. byłemu małżonkowi są opodatkowane powyżej tej kwoty.

Przykładowo, jeśli sąd przyznał byłej żonie alimenty od byłego męża w miesięcznej kwocie 1 400 zł, to żona będzie zobowiązana do opodatkowania podatkiem dochodowym kwoty 700 zł miesięcznie, czyli w skali roku 8 400 zł:1 400 zł – 700 zł = 700 zł, 700 zł x 12 miesięcy = 8 400 zł.

W przypadku alimentów na rzecz dzieci ustawodawca nie zastrzegł dodatkowych – poza ograniczeniem wiekowym oraz szczególnym uregulowaniem dotyczącym dzieci otrzymujących zasiłek pielęgnacyjny – warunków, które muszą być spełnione, aby otrzymane kwoty alimentów były zwolnione od opodatkowania. Brak jest w przepisach prawnych uregulowania, w jaki sposób mają być przyznane alimenty. Możliwe jest więc świadczenie alimentacyjne w formie dobrowolnej, również porozumienia w postaci aktu notarialnego. Tym samym świadczenia alimentacyjne mogą być spełniane przez zobowiązanego dobrowolnie i nie jest w tej mierze konieczne orzeczenie sądowe.

Jeśli podatnik otrzymał zaległe alimenty wypłacone za okres przypadający do momentu ukończenia wieku 25 lat, to uzyskane środki korzystają ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 127 lit. a) ustawy o PIT. W przypadku wypłacania alimentów w walucie obcej, przelicza się je na złote według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu (art. 11a ust. 1 ustawy PIT).

Podobnie w przypadku podatku od spadków i darowizn. Środki pieniężne przekazywane przez rodziców na utrzymanie są świadczeniem alimentacyjnym wynikającym z ustawowego obowiązku alimentacyjnego (art. 133 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego) a nie darowizną.

Ustawa o podatku od spadków i darowizn w części dotyczącej przedmiotu opodatkowania nie przewiduje opodatkowania świadczeń o charakterze alimentacyjnym.